توتم چیست؟ (بخش اول)

در شناخت جوامع ابتدایی به موضوعی بر می خوریم که طبق نظر مردم شناسان توتم نام گرفته است.توتم به عنوان نیای مشترک افراد یک قبیله است و غالبا دارای نام های حیوانات، گیاهان و یا عناصری از طبیعت است. به طور مثال قبیله ای خود را گرگ و قبیله ای دیگر خود را باران و... نام می نهد. یک چنین پدیده هایی تحت عنوان توتم شناخته می شوند.نخستین بار این کلمه توسط لانگ که یک انسان شناس انگلیسی بود و در جوامع سرخپوستی آمریکای شمالی تحقیق می کرد به کار برده شد. باور به توتم در ذهن انسانهای بدوی بسیار ریشه دار است بطوری که انسانهای بدوی برای توتم مراسم آیینی ویژه ای برگزار می کنند و حتی گاهی اوقات آن را مورد پرستش قرار می دهند. در مواردی که توتم حیوان یا گیاهی باشد خوردن و استفاده از آنها ممنوع شمرده می شود و تنها طبق ضوابط و مراسم خاصی استفاده از آنها جایز است. مانند حالت تقدسی که گاو در هند داردو یا... در بسیاری از جوامع افرادی که دارای توتم یکسانی هستند نمی توانند با هم ازدواج کنند و همسر باید از جامعه ای انتخاب شود که توتم یکسانی نداشته باشند. حالا در اینجا به نظر چند انسان شناس و جامعه شناس در مورد توتم می پردازیم: مک لنان[Mc.Lennan] عقیده دارد که در جوامع ابتدایی مراسم آیینی زیادی برگزار می شود که توتمیسم یکی از آنهاست که طی آن عناصری از طبیعت بعنوان خدای اقوام ابتدایی مورد پرستش قرار می گیرد. رابرتسون اسمیت[Robertson Smith] به بحث خوردن توتم می پردازد که در زمانی معین و طبق آداب خاصی صورت می گرفته است.او بیان می کند که افراد جوامع ابتدایی عقیده داشتند که با خوردن توتم روح و تقدس او به آنها منتقل می شود. فریزر[Frazer] عقیده دارد که توتم نگهبان روح بدویان به حساب می آمده است و بدویان مراسمی جهت تحویل روح فرد به توتمش ترتیب می داده اند . فروید[Freud] با تکنیک روانکاوی خود پدیده توتمیسم را مورد بررسی قرار داده است و در کتاب هایی که با عناوین:" توتم و تابو" ،" توتمیسم" و "برون همسری" نوشته اذعان می دارد که انسان بدوی و کودک نمی توانند بین خود و موجودات بیرونی تفاوت قایل شوند و همینطور روانکاوی کودکانی که از جانوران می ترسیده اند نشان می دهد که آنها جانوران را به جای انسان قرار داده اند. انسان بدوی نیز از پدر خود می ترسد، پدر از توانایی لذت بردن از مادر برخوردار است و در حالی که سایر فرزندان ذکور ازآن محرومند، بنابراین ترسی همراه با حسادت در ناخوآگاه آنها شکل می گیرد و موجب می شود تا پدر در ذهن بعنوان جانوری پنداشته شود و باورهای توتمی از اینجا شکل می گیرد و از طرفی چون احساس مهر نیز در کنار احساس بیم و کین نسبت به پدر وجود دارد کشتن پدر و خوردن گوشت او ممنوع است و اگر این کار صورت گیرد باید برای مرگش سوگواری کرد و چون در اذهان افراد بدوی جانور و توتم جانشین پدر شده است بنابراین است که از خوردن توتم منع به عمل می آید و اگر توتم خورده شود باید طی مراسمی معیین همچون سوگواری بر پدر نسبت به توتم ادای احترام کرد و این همان مراسمی است که در قبایل بدوی برای خوردن توتم برگزار می شود.

/ 1 نظر / 458 بازدید